Mostrando postagens com marcador nacionalismo. Mostrar todas as postagens
Mostrando postagens com marcador nacionalismo. Mostrar todas as postagens

domingo, 6 de janeiro de 2013

Isaac Díaz Pardo, empresario (reedición no primeiro cabodano)

Non vou falar do pintor, nin do escritor, nin do intelectual, nin do artista. Abondan voces máis autorizadas ca min para facelo.
 
Interésame traer aquí unha faceta da vida de Isaac que sendo moi coñecida foi, na miña opinión, pouco recoñecida. A de empresario.

 
E non só polo fito histórico de ter fundado, en plena longa noite de pedra dos anos sesenta, Cerámica de Sargadelos e Cerámicas do Castro.
 
Eu valoro, sobre todo, o seu traballo como dirixente empresarial cunha visión clara dos obxectivos superiores aos que debería servir o negocio.
 
Coido que é un dos poucos exemplos que se poden atopar de competir con éxito baseándose en intanxibles como a cultura, a tradición, mesmo a idea utópica de país, para vender un produto industrial como son as vaixelas. Os compradores galegos de Sargadelos, ou O Castro, non compran pratos ou imaxes decorativas, están comprando un anaco do imaxinario de país que podería ser e non foi. Os foráneos identifican a marca con Galicia. Regalar un agasallo Sargadelos é regalar Galicia. Aínda hoxe, penso, segue a ser o produto industrial que máis se identifica con Galicia. 
 
Pero todo isto non é consecuencia do azar. É froito dun traballo constante e meticuloso. A recuperación do entorno da antiga Fábrica de Sargadelos, a reivindicación da figura histórica de Antonio Ibáñez, Marqués de Sargadelos, a creación de Edicións do Castro, o Seminario de Estudios Galegos, o Museo Carlos Maside, o Instituto Galego da Información, o proxecto do Xornal Galicia, son todos enormes empeños persoais de Isaac que contribuíron a ir conformando paseniñamente esa identificación de Sargadelos e cultura, de Sargadelos e Galicia. 
 
Interésame tamén a claridade de ideas que sempre mostrou para entender a importancia da innovación para competir. E non estou pensando no deseño artístico das pezas, pois isto é consubstancial ao propio produto que vendía, senón sobre todo á súa capacidade para buscar sempre solucións enxeñosas, cando non radicalmente novidosas, que melloraban notablemente os procesos de produción, ou desenvolvían novas liñas de produto. Son coñecidos os enormes esforzos, en tempo e recursos, que dedicou a investigar na fabricación de vidro, por exemplo. 
 
Por último, sempre me resultou admirable o clima laboral que foi quen de crear e a súa capacidade para motivar á xente. Nos anos setenta e oitenta só había que entrar na fábrica para darse conta que dende o punto de vista das relacións laborais Sargadelos era un oasis no medio do páramo que era a produción industrial en Galicia. 
 
Co pasamento de Isaac Díaz Pardo vaise unha boa parte do que foi a Galicia do século XX. Pero desaparece tamén a evidencia de que se pode ser empresario de éxito sen necesidade de traizoar ideais nin principios morais nin renunciar ao compromiso político. 

segunda-feira, 26 de novembro de 2012

Gestión nefasta, resultados coherentes

Que Artur Mas entró a fondo en el debate soberanista primero para presionar al gobierno de Madrid en pos del deseado pacto fiscal y después como fórmula ideal para tapar el estrepitoso fracaso de su gestión en los dos años de gobierno y su durísima política de recortes, ya lo hemos dicho aquí. Y también hemos dicho que ese órdago era peligroso en la medida en que la creciente marea independentista -esa Cataluña plagada de senyeras esteladas- pudiese hacer creer al líder que estaba ante una oportunidad única de pasar a la historia de su país. Y ante eso, todo lo demás pasa a tener una importancia relativa.
 
La inmensa mayoría de los análisis sobre los resultados electorales catalanes que hoy podemos leer en la prensa, tanto madrileña, como catalana, incluso en la gallega, se centran en valorar los resultados sólo en clave soberanista. Y, como no podía ser de otra manera, unos ven que esos resultados suponen una severa derrota para las aspiraciones independentistas, mientras que otros opinan que con esos resultados se consolidan, ya de manera irreversible, las aspiraciones independentistas del pueblo catalán.
 
Nosotros creemos, por el contrario, que los resultados de ayer reflejan, sobre todo, el lógico y coherente castigo de la ciudadanía catalana a una gestión nefasta del gobierno de CiU en los dos últimos años. Perder en dos años el 20% de los escaños deja claro cuál es la opinión que los catalanes tienen de su gobierno. Y en este punto, desde Galicia hay que recordar, mal que nos pese a algunos, que el gobierno de Núñez Feijóo, después de cuatro años de mandato en circunstancias económicas, cuando menos igual de difíciles, ha conseguido ampliar su mayoría parlamentaria. Como no acreditamos en la minoría de edad de los votantes gallegos respecto a los votantes de cualquier otro país del mundo, hay que concluir que los resultados en Galicia son también coherentes con la percepción que la ciudadanía tiene de la gestión realizada por el gobierno (si nos olvidamos, claro está, de la mediocre oposición a la que se enfrentaba).
 
En cuanto al análisis de los resultados en clave soberanista, no coincidimos ni con los que ven un avance irreversible de Cataluña hacia la independencia, ni tampoco con los que interpretan que el veredicto de las urnas zanja definitivamente este asunto. En realidad, las opciones inequívocamente independentistas suman 24 escaños (ERC + CUP). En el extremo contrario, las opciones claramente españolistas o constitucionalistas suman 28 escaños (PP + C's). Tanto ICV como PSC apoyan que se realice el referéndum, pero sobre todo en el caso del PSC, parece obvio que su posición en esa hipotética consulta sería claramente contraria a la independencia.
 
En medio está CiU con sus 50 escaños. Podría parecer que después de esta campaña electoral su posición está meridianamente clara a favor de la independencia. Permítasenos poner en duda, sin embargo, que esto acabe siendo finalmente así. Primero, por las evidentes diferencias de opinión que existen en el seno de la coalición. Segundo, por cómo y con qué objetivos se han agarrado a la bandera del soberanismo. Como hemos dicho, para tapar su gestión de gobierno y deslumbrado su líder por la oportunidad única de pasar, de verdad, a la historia de Cataluña. Los resultados de ayer evidencian que la ciudadanía castiga la acción de gobierno y, además, niega a Artur Mas el papel de líder salvador en que pretendía erigirse. 
 
Y ahora quedan por delante cuatro años duros en los que hay que gobernar. Y seguir, inevitablemente, haciendo recortes. Por eso, mucho nos tememos que se volverá a lo que siempre ha sido el papel de CiU en la política catalana y española. Ambigüedad calculada. Administrando al milímetro frente al gobierno de Madrid la amenaza de iniciar el proceso, con la pretensión de alcanzar otros objetivos como el pacto fiscal o, al menos, una reforma -una más- del modelo de financiación autonómico. Y en clave interna, para sumar apoyos en el parlamento catalán, administrando al milímetro el papel determinante de sus escaños para poder iniciar el proceso que tanto ansían unos, o para retrasarlo y evitarlo como desean los otros.
 
Así, en ese juego, transcurrirán en Cataluña una buena parte de los próximos cuatro años. Acaba de empezar la fiesta. 

sábado, 13 de outubro de 2012

No ecuador da campaña electoral

Da a impresión de que pouco se está movendo. Debates electorais incluídos. A pesar da agradable sorpresa de Jorquera, non para os que xa o coñeciamos, e a pesar de que incriblemente Pachi saíu vivo do debate, semella que, agás para o seu propio aparato que se mostra nervioso en exceso, para a maioría da opinión pública o PP avanza placidamente cara á revalidación da maioría absoluta. 
 
Nos dous debates, Núñez Feijóo estivo por debaixo das expectativas. No primeiro, con Pachi, demasiado espeso. Enredouse en datos e cifras que non se correspondían coa demagoxia elemental e directa do seu opoñente. Na opinión do cidadán medio foi máis efectivo aquel "o déficit quedoulle niquelao" de Pachi Vázquez que tódolos números que Núñez Feijóo puxo enriba da mesa.
 
No debate con Jorquera, percibiuse claramente a sorpresa do presidente da Xunta diante da capacidade dialéctica do candidato do BNG. Na miña opinión, Jorquera fixo o seu traballo de maneira excelente. Sen embargo, viuse penalizado polas escasas propostas dignas de tal nome do seu programa electoral. O tema estrela do BNG nesta campaña é a reivindicación dun concerto fiscal para Galicia. É unha proposta claramente seguidista do nacionalismo catalán, pero que ignora a realidade económica do país. Ao redor deste asunto temos escrito moito neste blog: O ovo ou o foro; Novo modelo de financiamento autonómico: máis insolidariedade; Nacionalismo orientado, nacionalismo desorientado; Referendums, independencia e PIB; Nacionalismos: utopías, dogmatismos, realidades. Fronte ás vagas cifras que manexa Jorquera de recadación do estado en Galicia e das transferencias que o sistema de financiamento autonómico realiza a Galicia, só hai que lembrar o diferencial entre o PIB per cápita e a renda dispoñible per cápita en Galicia. En 2009, último dato que ofrece o INE, o PIB per cápita en Galicia equivalía ao 89,8% da media española. No mesmo ano, a renda per cápita dispoñible era o 94% da española. É dicir, cada galego dispón dun 4,2% máis de renda do que realmente produce. Superávit que é financiado pola solidariedade interterritorial española. É por isto, que resulta difícil de entender que, con argumentos estritamente económicos, se reivindique un concerto fiscal. Outra cousa sería formular o asunto en termos políticos, explicándolle á cidadanía que o concerto vai facer que sexamos, a curto prazo, un pouco máis pobres pero que incrementará de xeito decisivo a nosa capacidade de decidir. Curiosamente, este asunto, o de máis substancia de todo o que propón o BNG, non saíu no debate con Núñez Feijóo. Por algo será. 
 
Fóra das tres forzas con representación parlamentar, agás Alternativa Galega de Esquerdas, o panorama é desolador e con encefalograma plano. Pola dereita, nin UPyD nin Mario Conde amosan ningunha posibilidade de rabuñarlle votos ao PP. O invento de Mario Conde que parecía tiña algunha posibilidade en Pontevedra e en Ourense, desínchase de maneira notable a cada día que pasa, confirmando o que é en realidade, un chiringuito impresentable que pode ter algunha posibilidade nunhas eleccións xerais, sobre todo en Madrid co altofalante de Intereconomía. No centro-esquerda, Compromiso por Galicia está confirmando os augurios pesimistas que aquí lle prognosticabamos hai xa tempo. Cunha composición en exceso heteroxénea, que vai dende o dereitismo do seu cabeza de lista por Pontevedra, Rafa Cuíña, ata onte militante do PP, ata posicións netamente esquerdistas. Sen un liderado digno de tal nome, pois Xoán Bascuas está sendo claramente superado polo seu papel. Sen implantación territorial e sen unha estrutura de cadros de partido con experiencia suficiente. Está dando a imaxe do que é, un experimento naif cheo de xente con boas intencións. 
 
Así as cousas, a única novidade salientable no panorama político destas eleccións é a coalición de Anova e Esquerda Unida, Alternativa Galega de Esquerdas. Máis propiamente, a única novidade é un home de 76 anos que leva toda a súa vida na política. Xosé Manuel Beiras é o único cabeza de cartel capaz de conectar coa xeración desencantada que ten agora menos de trinta anos. Ademais, o xiro cara o altermundismo e o internacionalismo solidario, reforzado coa suma de Esquerda Unida, deixando nun segundo plano as reivindicacións nacionalistas, coincide cos resultados do último barómetro do CIS a respecto da auto identidade e do sentido de pertenza dos galegos, e fai que a súa mensaxe sexa a que mellor se adapte ás demandas dunha parte considerable da mocidade galega. Ademais, Alternativa Galega de Esquerdas ten base territorial e ten unha estrutura de cadros moi experimentada. É por iso que a pesar do evidente boicot que está a sufrir por parte dos medios de comunicación, representa a día de hoxe a única esperanza para impedir que o PP revalide a súa maioría absoluta.
 
De feito, se Alternativa Galega de Esquerdas está por riba dos catro ou cinco deputados, a pesar da previsible debacle do PSOE e da parece que inevitable caída do BNG, a maioría absoluta do Partido Popular estará en perigo.
 
De tódolos xeitos, o principal eslogan do PP fronte a esa posibilidade de alternancia, "elixen vostedes entre un goberno e un reparto de goberno", semella ter demasiada forza.
 
Así está a cousa.

domingo, 30 de setembro de 2012

Sólo un órdago, pero arriesgado

Primero las declaraciones de Lara, presidente del grupo Planeta, dejando claro que una hipotética independencia de Cataluña obligaría a su grupo empresarial a deslocalizarse de Barcelona, previsiblemente hacia Madrid. Después los, más o menos soterrados, pronunciamientos de las asociaciones empresariales catalanas en los que aceptan que el gobierno de Cataluña presione a Madrid para lograr el pacto fiscal, pero en los que, al mismo tiempo queda claro de manera contundente, que una hipotética independencia de Cataluña es una línea roja que no se puede pasar.

Y hoy, la encuesta que publica La Vanguardia. Más allá de los resultados puramente electorales en los que deja a CiU al borde de la mayoría absoluta, con caídas significativas de todos los partidos constitucionalistas –antiindependentistas-. Más allá de que el 84% de los catalanes se declare a favor de la convocatoria del referéndum. Lo realmente clarificador es la manera en que se plantea la doble pregunta sobre el resultado del referéndum de independencia. La primera dice literalmente así: “si se convocara un referéndum para decidir sobre la independencia de Catalunya respecto de España, ¿qué cree que votaría?”. El 54,83% estaría a favor de la independencia y el 33,54% en contra. La segunda pregunta se enuncia así: “Si Catalunya hubiera alcanzado con el Gobierno central un acuerdo para obtener un pacto fiscal similar al concierto del País Vasco, entonces ¿cuál sería su voto en un hipotético referéndum sobre la independencia?”. En esta segunda pregunta, sólo el 47,68% estaría a favor y el 44,85% estaría en contra.

Demasiado obvio el planteamiento como para no entenderlo. Ya ven ustedes que la ciudadanía nos respalda en nuestra legítima reivindicación del Estado Catalán, pero como pueblo sensato que siempre hemos sido, estaríamos dispuestos a esperar, a cambio de lograr ya, y de una vez por todas, el anhelado pacto fiscal. Es decir, acepten ustedes, señores del gobierno de Madrid, el pacto fiscal y olvidémonos de este, para todos, escabroso asunto.

La apuesta, inteligente, no está exenta de riesgos. El primero y más importante es empujar a la ciudadanía en una dirección en la que es fácil traspasar el punto de no retorno. Cataluña entera está ya plagada de senyeras esteladas. El segundo, es que el propio líder perciba la situación como una oportunidad única de trascender y quedar, para siempre, en la historia del país como su verdadero y único libertador. Dado ese paso, tampoco habría ya retorno.

Los órdagos son siempre jugadas arriesgadas.

domingo, 23 de setembro de 2012

Los efectos redistributivos de ese club llamado España

Con datos de 2009 -últimos datos disponibles en el INE en relación a la renta de los hogares-, en el gráfico 1 se analiza la contribución porcentual de cada comunidad autónoma al PIB español. Se observa que el 50% del total de riqueza que genera España procede de tres comunidades autónomas: Cataluña (18,5 %), Madrid (18,1%) y Andalucía (13,6%). Sin embargo, los porcentajes de población varían significativamente. Cataluña aportaba en 2009 el 15,9% del total de población española; Madrid, el 13,7% y Andalucía el 17,8%. Lo que significa que la capacidad de generación de riqueza de la población de Cataluña, y sobre todo, de la de Madrid, es muy superior a la de Andalucía.

Gráfico 1. Contribución porcentual al PIB español por comunidades autónomas (año 2009)

En un segundo nivel, ya a mucha distancia, estarían la Comunidad Valenciana (9,7%), País Vasco (6,1%), Galicia (5,4%) y Castilla - León (5,2%), que suman, en conjunto, otro 26%, más o menos el mismo porcentaje que su población representa en el total español. La aportación de las restantes comunidades autónomas es menos significativa en términos absolutos.


Gráfico 2. Porcentaje de población sobre el total español por comunidades autónomas (año 2009)

Si ahora analizamos, en el gráfico 3, la estructura porcentual de la contribución de cada comunidad autónoma a la renta disponible bruta de los hogares españoles, vemos que, como no podría ser de otra manera, las que más contribuyen siguen siendo Cataluña, Madrid y Andalucía. Sin embargo, los porcentajes de cada una de ellas difieren de manera notable de los que el gráfico 1 indicaban su aportación al PIB. 

Gráfico 3. Contribución porcentual a la renta disponible de los hogares españoles por comunidades autónomas
(año 2009)

Esas diferencias entre el porcentaje de contribución al PIB y el porcentaje de contribución a la renta disponible de los hogares, son las que se analizan en el gráfico 4. Como es obvio, aquellas comunidades en que la contribución al PIB es menor que la contribución a la renta disponible son las que se benefician del efecto redistributivo del modelo económico español. En primer lugar, Andalucía. Su contribución al PIB es 89 puntos básicos inferior a su contribución a la renta disponible. Es decir, el conjunto de la economía española inyecta en Andalucía casi un 1% del conjunto de rentas españolas sobre lo que Andalucía produce. A continuación, Castilla - León y Galicia, con 27 y 25 puntos básicos, respectivamente.

 

Gráfico 4. Diferencia porcentual entre la renta disponible y la contribución al PIB por comunidades autónomas
(año 2009)

Reseñables los datos de Euskadi. Siendo la quinta comunidad autónoma en creación de riqueza, con el 6,1% del total español, cuando su población representa sólo 4,6%, por tanto, una comunidad manifiestamente más rica que la media, sin embargo, no sólo no contribuye a la solidaridad interregional, sino que se beneficia de ella, aunque sólo sea en 7 puntos básicos. Sin duda el efecto perverso del régimen foral. Algo parecido se podría decir de Navarra. Contribuye con el 1,7% al PIB español, cuando su población es sólo el 1,3% del total, por tanto, notablemente por encima de la media de riqueza, sin embargo, no contribuye en nada a la solidaridad interregional. Una vez más, el efecto perverso del régimen foral.
 
Si analizamos ahora cuáles son las comunidades contribuyentes netas a la solidaridad interregional, observamos que además de Murcia y La Rioja, cuya contribución está muy próxima a cero (-0,02%), las cuatro únicas comunidades que en realidad aportan son Baleares (-0,09%), Canarias (0,1%), Cataluña (-0,37%) y Madrid (-1,55%). Es decir, Cataluña, que está empujando con fuerza para romper la baraja, siendo manifiestamente la comunidad más rica, aporta sólo 3,7 veces más que Canarias, una comunidad que con el 4,5% de la población española, sólo es capaz de generar el 3,8% del PIB. Es decir, una comunidad manifiestamente pobre. Por el otro lado, Madrid, la segunda comunidad más rica después de Cataluña, genera el 18,1% de la riqueza nacional con sólo el 13,7% de la población, aporta a la solidaridad interregional 4,2 veces más que Cataluña. 
 
La conclusión es, pues, evidente. Quienes están de verdad soportando la solidaridad interregional en España son los madrileños.
 
Somos conscientes de que todo esto se puede pretender desvirtuar apelando a los indudables efectos positivos para la Comunidad de Madrid del centralismo político. Pero los números son los que son.

sábado, 22 de setembro de 2012

Si Cataluña fuese el 28 estado de la UE

Desde el fin del colonialismo y en ausencia de conquistas militares, cualquier estructura política y/o económica supranacional, llámese España, Unión Europea, Nafta o Mercosur, tiene que estar basada en criterios más o menos redistributivos, reequilibradores y solidarios. De no ser así, los países más pobres no tendrían ningún incentivo para asociarse. A los países ricos, por el contrario, sí les interesa contribuir más, porque su desarrollo tecnológico, su capacidad productiva -industrial y de servicios- y su competitividad, les permitirán beneficiarse en mucha mayor medida del mercado único.
 
Esta lógica aplastante es la que ahora cuestiona Cataluña en lo que respecta a su integración en ese club de países y regiones llamado España.
 
Dejando al margen los aspectos legales y procedimentales con los que desde Madrid, sin duda, se dificultará o impedirá una eventual independencia de España, porque son asuntos de escaso interés para nosotros que acreditamos en que cualquier país, y por supuesto Cataluña, debería poder decidir libre y democráticamente en qué clubs quiere estar y en cuáles no, nos interesa centrarnos en un elemental análisis de cuál sería la relación económica de una Cataluña independiente en el marco de la Unión Europea.
 
Porque todos los que promueven su independencia de España defienden con la misma vehemencia su derecho y su interés en permanecer en la Unión Europea.
 
Si Cataluña fuese hoy el 28 estado de la Unión Europea sería con datos de 2010, como se muestra en el gráfico 1, el noveno país más rico. Su PIB per cápita estaría en 117,2 siendo la media de la UE-27 igual a 100. Sólo estaría por detrás de Luxemburgo, Holanda, Dinamarca, Irlanda, Austria y Suecia, y prácticamente al mismo nivel de Bélgica y Alemania.


Gráfico 1. PIB per cápita en 2010 de los países de la Unión Europea, incluyendo Cataluña (UE-27=100)

España, con Cataluña incluida, está en la posición décimo cuarta, con un PIB per cápita igual 100, exactamente en la media de la UE-27. Si hiciésemos el cálculo excluyendo lo que aporta Cataluña, descendería bastantes posiciones.
 
Si ahora analizamos, en el gráfico 2, cuál es la contribución neta de cada país a los presupuestos de la Unión Europea, puede verse que, en general, los países más ricos son los que más aportan y los más pobres son los que más reciben. Sólo hay dos excepciones notables.
 
Irlanda que siendo el cuarto país más rico de la unión, en PIB per cápita, tiene en 2010 un saldo neto positivo -beneficiario neto- equivalente al 0,52% de su PIB nominal. Hay que aclarar, sin embargo, que en 2009 Irlanda era contribuyente neto -saldo negativo- y sin duda los datos de 2010 reflejan los efectos del primer rescate.
 
La segunda excepción destacable es Italia. Con un PIB per cápita idéntico al español Italia es, desde siempre, un importante contribuyente neto de la Unión Europea. En 2010, su saldo negativo equivale al -0,29% de su PIB nominal. España, sin embargo, todavía en 2010 es beneficiario neto con un saldo positivo equivalente al 0,39% de su PIB nominal.

Gráfico 2. Saldo neto, medido en porcentaje de PIB nominal, de los diferentes países miembros UE-27 (año 2010)

No cabe duda, entonces, que una hipotética Cataluña independiente integrada en la Unión Europea, se situaría en el lado rojo del gráfico 2, al mismo nivel que Alemania, Suecia o Bélgica.
 
Es evidente que, a pesar de su notable importancia, a día de hoy los presupuestos de la Unión Europea tienen un impacto muy limitado en las arcas de los países miembros. Para que podamos hacernos idea de cuál es su verdadera magnitud, la UE-27, con 501 millones de habitantes, tiene un presupuesto para 2012 de147.200 millones de euros (294 euros por habitante). España, con 46,9 millones de habitantes, tiene un presupuesto en 2012 de 122.083 millones de euros (2.603 euros por habitante).
 
Si finalmente la Unión Europea sobrevive y avanza hacia una verdadera unión económica y fiscal, ¿estarán dispuestos los adalides de la independencia catalana a contribuir en la parte que les toque?. O por el contrario, ¿exigirán un nuevo concierto fiscal a las autoridades europeas, para, ante la más que segura negativa, acabar optando de nuevo por la independencia?. ¿Tomarán entonces como modelo de referencia a un país tan próspero como Suiza?
 
Qui lo sá...

quarta-feira, 29 de agosto de 2012

Rescate sí, ¿pero no así?

No seremos nosotros quienes pongamos en duda la legitimidad de Cataluña para pedir la independencia de España. Sea el 11 de septiembre, antes, o después. Cualquier país debería tener derecho a decidir, democráticamente, a qué clubs quiere pertenecer. Llámese ese club España, llámese Unión Europea, o llámese ONU. 
 
Pero este es un asunto, y otro diferente es el problema de la deuda pública catalana y la necesidad de ser rescatada por el Fondo de Liquidez Autonómico español. 
 
 
 
Para no ser en exceso reiterativos, recordar, simplemente que: 1) La deuda pública de Cataluña (42.000 millones de euros en el primer trimestre de 2012) equivale al 21% de su PIB; 2) la Generalitat no tiene ninguna posibilidad de refinanciar la deuda en el mercado, pues sus títulos de deuda tienen la calificación de bono basura; 3) Cataluña cerró el año 2011 con un déficit público del -3,72% del PIB. 
 
De ahí la necesidad de solicitar el rescate del Fondo de Liquidez Autonómico, que es el único mecanismo al que puede recurrir. Como cualquier otro rescate, está sujeto a determinadas condiciones, en este caso fijadas de antemano, y que el solicitante debe de cumplir. Y aquí se acaba el problema estrictamente económico.
 
Por eso la actitud del gobierno catalán, al decir que solicita el rescate pero que no aceptará condiciones, sólo cabe entenderla en clave de consumo interno para sus votantes, preparando ya las próximas elecciones, que con seguridad tendrá que anticipar.
 
Lo demás, son intentos vanos de ocultar el verdadero problema, ¿por qué Cataluña ha llegado a esta situación?, detrás del siempre rentable políticamente, pero nunca concretado, debate independentista.

terça-feira, 28 de agosto de 2012

Así non

Publica hoxe LVG un interesante gráfico (infografía lle chaman agora) que nós de xeito un moito chapuceiro traemos aquí. Non o atopamos na edición dixital e pasámonos o choio de escanealo a pedal. 
 
Recolle, coido que de maneira exhaustiva e clarificadora, o mapa do nacionalismo galego a día de hoxe. Clarificador aló menos para min que levaba un tempo perdido entre tanta sopa de letras. Aparecen nada máis e nada menos que 19, #dezanove#, partidos políticos. E 30, #trinta#, líderes, sen contar que en dúas formacións -independentistas lles chaman- non se referencia ningún líder. Case tantos dirixentes coma votantes. 
 
Gráfico 1. O puzle do nacionalismo
 
Non cabe dúbida que tanta pluralidade democrática, a parte de para alimentar egos, pode ser óptima para recoller e reflectir todo o abano de sensibilidades e matices políticos. 
 
É certo, por dicilo todo, que neste marasmo de siglas están xa conformadas tres "grandes" coalicións ou frontes: BNG, Anova e Compromiso por Galicia. 
 
Aínda así, se do que se trata é de ter influencia política e condicionar a formación do próximo goberno de Galicia, tendo en conta que nas últimas eleccións con todo o voto nacionalista aglutinado nunhas únicas siglas o resultado foi o que foi, é obvio que tamaña atomización só contribúe á consolidación do goberno da dereita. 
 
A pregunta é, pois, ¿andamos a setas ou a rolex?.

quinta-feira, 23 de agosto de 2012

Aferrados ao atraso

Temos escrito aquí que, para nos, "O atraso económico de Galicia", ao lado de "sempre en Galiza", é o libro máis importante que se ten escrito por e para Galicia. Permitiu artellar, na década dos setenta, un discurso nacionalista realista, sólido e contundente.

Era aquel un país subdesenvolvido, no que a principal fonte de riqueza era a emigración, naquel momento xa cara aos países "do centro" -Alemaña, Francia, Suíza, Gran Bretaña, ...-. Era acaído, entón, artellar un discurso a partir das teses dos principais teóricos do desenvolvemento económico -Samir Amin, Furtado, ...- e baseado en conceptos como colonialismo interior, drenaxe centro-periferia, desenvolvemento autocentrado, ...

Pero non debemos esquecer que aquel país, sobre o que se escribiu "o atraso", ten pouco que ver coa actual realidade de Galicia. Hoxe volve sobre este asunto Fernández Prieto nun interesante artigo en LVG, a propósito do pesimismo con que se recibiu a noticia de que para o próximo período de programación da UE, Galicia, que supera o 90 % da media de PIB per cápita da UE-27, deixará de ser rexión de converxencia, e polo tanto, deixará de recibir os fondos destinados a promover o desenvolvemento económico das rexións máis pobres.
 
Somos un país moderno e desenvolvido. Estamos no club dos trinta países máis ricos do mundo. No conxunto da UE-27, a nivel de rexións -NUTS 2-, estamos exactamente na media, ocupamos o posto 135 entre 275 rexións. Por certo, cun ritmo de converxencia superior a bastantes outras rexións españolas. 
 
Esta tería que ser a noticia. E debería ser recibida co optimismo que corresponde. Sobre todo se pensamos que hai só 12 anos, o noso PIB per cápita era un 25 % inferior á media europea. No canto diso, o goberno láiase e a oposición acúsao non se sabe moi ben de qué.
 
Para calquera goberno, sobre todo nunha época coma esta, o constatar que vai haber menos ingresos é unha mala noticia, sobre todo se en todos estes anos non se sentaron as bases dun modelo económico aberto e competitivo. Efectivamente, deberiamos ter a confianza suficiente nas nosas capacidades para afrontar esta nova con naturalidade. Pero como temos un goberno que entende a economía única e exclusivamente como un exercicio contable, calquera asunto, por positivo que sexa, que altere as previsións de ingresos ou de gastos, percíbese como unha catástrofe.

Pero máis estraño aínda é o discurso da oposición e de boa parte da cidadanía de progresista e de esquerdas. Non deixa de sorprenderme a crítica feroz que con frecuencia se fai daquelas poucas empresas autóctonas que son quen de competir con éxito nos mercados internacionais. Hai pouco escribiamos aquí a propósito de Inditex. Engadir só dous datos para aqueles que din que Inditex non aporta nada a Galicia e que igual sería para nos que fose unha empresa ucraína. Grazas a Inditex, o téxtil é xa o primeiro sector en creación de valor engadido en Galicia, con 2.466 millóns de euros (dos que Inditex xera o 99%); en segundo lugar, a construción con 529 millóns e en terceiro lugar a automoción con 502 millóns de euros. Na comarca de A Coruña, Inditex supón o 43% do valor engadido bruto.

E o nacionalismo segue construíndo o seu discurso a partir da pobreza e o atraso. defendendo a mesma metodoloxía de análise da realidade económica do país construída hai corenta anos. Pero ese é un tema recorrente neste blog:
Referendums, independencia e PIB; Nacionalismo orientado, nacionalismo desorientado; o atraso e nos

Como di atinadamente Fernández Prieto, semella que "a nosa aspiración colectiva é seguir sendo -ou parecendo- pobres para lograr axudas a fondo perdido, coas que seguir fomentando empregos de conserxe na Deputación de Ourense".

quinta-feira, 26 de julho de 2012

Cataluña, ¿colonia?

Los madrileños y baleares que hayan leído hoy la prensa catalana habrán acabado convencidos de que, en realidad, son ellos los auténticos paganinis de este invento llamado estado de las autonomías. 

Gráfico 1. Financiación y capacidad fiscal por habitante ajustado, año 2010 (España = 100).

Dice hoy el editorial de La Vanguardia que "Catalunya es la tercera comunidad más solidaria de España, o dicho de otra manera, la tercera que más paga, pero en el momento de distribuir la financiación autonómica ocupa el décimo puesto en cuanto a recursos recibidos". Efectivamente, con datos del Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas, el gráfico 1 muestra como la financiación que recibe Cataluña por cada habitante ajustado (el número de habitantes se pondera en función de determinadas características como edad, dispersión, etc.) equivale a 99,80 (media España = 100) y, sin embargo, la capacidad fiscal -lo que aporta vía impuestos- por habitante ajustado es 120,11. El balance es negativo para Cataluña en -20,30 puntos. Pero Madrid tiene un saldo negativo de -39,53 y Baleares, -42,84. Es decir, madrileños y baleares, contribuyen en más del doble a la solidaridad interregional que los catalanes (gráfico 2).

Gráfico 2. Diferencial financiación-capacidad fiscal por habitante ajustado, año 2010 (España = 100).

Habla Pilar Raola, también en La Vanguardia, de "una financiación vampírica que la empobrece y devora sus recursos... la vida de una colonia". Para ver cuánto de extorsión económica colonial hay en el estado autonómico español, podemos comparar, en el gráfico 3, la diferencia -en valores absolutos- entre "los recursos económicos proporcionados por el sistema de financiación" a una autonomía y "la capacidad fiscal", capacidad recaudatoria (por los impuestos transferidos), que tiene esa autonomía.

Gráfico 3. Diferencial, en valores absolutos, entre recursos proporcionados por el sistema de financiación y capacidad fiscal, por comunidad autónoma (año 2010).

Se comprueba que sólo para Baleares y Madrid los recursos que reciben del sistema de financiación son inferiores a su capacidad fiscal. Baleares tiene un saldo negativo de -508,5 millones de euros y Madrid -1.641,7 millones de euros. Las restantes comunidades presentan todas saldo positivo, Cataluña, con 1.722 millones de euros, incluida. La explicación al descuadre de cifras está en que los recursos que pone a disposición el sistema de financiación superan con creces a la suma de la capacidad fiscal de todas las comunidades autónomas.

Lo dicho, para tranquilidad de Pilar Raola, aquí los únicos "expoliados fiscales" son los baleares y madrileños.

quarta-feira, 25 de julho de 2012

Cataluña, al concierto rogando, con la deuda dando

Cataluña acaba de decidir acogerse también, después de que lo hayan hecho la Comunidad Valenciana y Murcia, al Fondo de Liquidez Autonómico -mecanismo de rescate estatal-, ante la imposibilidad de hacer frente al vencimiento de 5.755 millones de euros en el segundo semestre de 2012.

La Generalitat cerró 2011 con un déficit público equivalente al -3,72% del PIB. Asombra comprobar la incapacidad de los gobernantes para relacionar déficit y deuda. Una economía, sea familiar, empresarial o pública, puede asumir un determinado nivel de déficit en uno o varios ejercicios, en función de cuál sea el volumen de deuda en el que ya se haya comprometido y su capacidad para devolverla. 

 
Gráfico 1. Evolución de la deuda pública de Cataluña 1995-2012, en millones de euros y en % de PIB.
 
El gráfico 1, recoge la evolución de la deuda pública catalana desde 1995 hasta ahora mismo, medida tanto en millones de euros como en porcentaje del PIB. En los ocho años de gobierno de Jordi Pujol (1995-2003), 1995 es el dato más antiguo que hemos podido obtener, la deuda se incrementó 3.926 millones de euros. Un crecimiento medio anual del 7% y equivalía al 7,5% del PIB. Con los gobiernos tripartitos de Maragall y Mantilla el crecimiento medio anual fue del 30,5%, alcanzando al final de este periodo el 17,3% del PIB. En el año y medio de gobierno de Artur Mas el crecimiento anual fue del 22,70%, representando ya el 21% del PIB. La comunidad autónoma más endeudada de España.

El Fondo de Liquidez Autonómico, dotado inicialmente con 18.000 millones de euros, es un fondo de solidaridad interregional a través del cual se mancomuna el pago de las deudas a las que no pueden hacer frente aquellas comunidades que las han generado. De este modo, podrán devolver esas deudas sin necesidad de recurrir a la emisión de nueva deuda en mercados claramente hostiles, sobre todo cuando sus títulos de deuda tienen la calificación de bono basura. Exactamente el modelo que viene reclamando España a la Unión Europea y que, de momento, no consigue.

Desde hace años, Cataluña puso en el centro de la agenda política la reforma del modelo de financiación autonómico para salirse del régimen común en el que están todas las comunidades autónomas excepto Navarra y el País Vasco que tienen régimen foral. Efectivamente, el modo en que se viene aplicando el régimen foral es muy beneficioso para esas comunidades: el País Vasco, con un PIB per cápita en 2011 de 134,5 puntos (España = 100) tenía en 2007 una balanza fiscal negativa en solo -1,35%. Cataluña con un PIB de 117,9 tenía un saldo negativo de -8,70% del PIB.

Detrás de esa pretensión catalana de salirse del régimen común está un planteamiento profundamente insolidario y que pretende acabar con cualquier sistema de compensación interterritorial dentro del Estado. Es este un asunto sobre el que hemos escrito reiteradamente aquí, por lo que para no repetirnos, remitimos al lector a algunos artículos anteriores: o ovo ou o foro; novo modelo de financiamento autonómico; máis insolidariedade; nacionalismo orientado, nacionalismo desorientado; reférendums, independencia e PIB; nacionalismos: dogmatismos, utopías, realidades.
 
Aún sin haber logrado, de momento, el régimen de concierto al que aspiraba, sí consiguió en 2009 la reforma del sistema que favorece claramente a las comunidades ricas y perjudica a las comunidades pobres. Con esta reforma, Cataluña logró situarse por primera vez por encima de la media de las comunidades autónomas en recursos tributarios por habitante una vez descontadas sus aportaciones a las solidaridad interregional. Tomando un índice 100, que representa la media de las autonomías, la Generalitat recaudó 120,7 y obtiene un 103,6 de financiación. En el modelo anterior, recaudando 119, obtenía 96.

Sería fácil entender la radical oposición a la creación de este nuevo Fondo de Liquidez Autonómico por parte de aquellas comunidades que en estos años han sido capaces de contener su nivel de endeudamiento. Utilizando, por supuesto, los mismos argumentos insolidarios de aquellos que durante tantos años han venido poniendo en cuestión el régimen general de financiamiento autonómico.

Expectantes estamos ante la inevitable explicación política, de los gobernantes catalanes, que conjugue tan fácil recurso a la solidaridad interterritorial como es el Fondo de Liquidez Autonómico, con su histórica y firme reivindicación del insolidario modelo de concierto para la financiación autonómica.

segunda-feira, 25 de junho de 2012

Que a realidade non estrague un titular

Jordi Pujol entende aos alemáns, entende que non queiran ser os cataláns de Europa. En alusión, parece claro, a que Cataluña, coa súa balanza fiscal negativa -como xa temos analizado aquí- contribúe a financiar os desmáns das outras comunidades autónomas españolas, AVE galego incluído. Mentres que os alemáns non están dispostos a seguir pagando os despilfarros dos PIGS.

 


Gráfico 1. Contribución neta dos diferentes países á UE.

Recoñecendo que é un titular brillante -quen tivo, retivo- é falso. Agora, que nos países periféricos, en particular en España, arrecian as críticas a Alemaña, ou máis concretamente, á súa presidenta Merkel, por non acceder a mancomunar as débedas de todos os países da UE, non está demais recordar, como se recolle no gráfico 1, cál é a contribución neta dos diferentes países que a integran a UE. Apréciase como, con moita diferenza Alemaña é o principal contribuínte. E están dispostos a seguilo sendo, porque é obvio que unha parte importante da súa balanza comercial positiva xérase nos restantes países da Unión. O que non están dispostos é a seguir soportando que os países do sur, particularmente España, manteñan un nivel de vida moi por encima das súas posibilidades reais e que o teñan que pagar os cidadáns alemáns. E que por riba, se resistan a realizar axustes e que falseen as contas.

 

Gráfico 2. PIB per cápita por comunidades autónomas en 2011 (España = 100)


Gráfico 3. Contribución neta das comunidades autónomas ao Estado no réxime xeral.

Por moito que insistan os diferentes gobernos cataláns, a súa posición respecto ao resto de España non é a mesma que a de Alemaña respecto á UE. Para empezar, a reivindicación de Cataluña é deixar de ser contribuínte neto, cando o seu PIB está moi por riba da media española (gráfico 2). En segundo lugar, Cataluña é o terceiro contribuínte neto ao conxunto de España, por detrás de Madrid e das Illas Baleares (gráfico 3). En terceiro lugar, Cataluña presenta en 2011 un déficit público do 3,69%, -máis de 1.300 millóns de euros- e unha débeda pública de 41.778 millóns de euros que equivale ao 20,7% do PIB catalán, o que a converte na comunidade autónoma máis endebedada de España.

Evidentemente, Alemaña non é, nin quere ser, a Cataluña de Europa. 

segunda-feira, 18 de junho de 2012

A coherencia da U

O XIII Congreso da Unión do Pobo Galego (UPG) elixía onte, por unanimidade, novo secretario xeral a Néstor Rego, en substitución de Francisco Rodríguez que ocupaba o cargo dende o ano 2000.

Si hai catro anos era Bautista Álvarez quen abandonaba a presidencia da UPG, agora tocoulle a Paco Rodríguez deixar paso ao necesario, pero controlado, relevo xeracional.

A elección de Néstor Rego non deixa de ser unha sorpresa, pois non contaba en ningunha quiniela para ocupar o cargo. Con non demasiada experiencia en cargos públicos, foi tenente de alcalde no Concello de Santiago de Compostela con Sánchez Bugallo, si ten, sen embargo, longa experiencia en cargos políticos dentro do partido. Defensor dos postulados máis dogmáticos, garante o continuísmo máis absoluto a respecto do liderado do seu antecesor. Por si quedase algunha dúbida, Paco Rodríguez estará vixiante, din hoxe os medios, que seguirá formando parte da dirección política e a quen o secretario de organización lle regalou unha axenda e un caderno para "seguir escoitándoo e ler todo o que queira escribir".

A súa elección supón, polo tanto, unha mensaxe clara de reafirmación nos postulados políticos do partido e de que non cabe esperar ningún cambio de rumbo. Onte defendeu a vixencia do discurso marxista-leninista e que "a globalización oculta un fenómeno vello con novas formas: o imperialismo. A globalización non produce interdependencia senón dominio. Haberá unha Galiza soberana máis pronto que tarde, sábeo o inimigo, por iso a ofensiva españolizadora non só ataca o idioma senón tamén os símbolos nacionais".

E hoxe deixou claro que a UPG non vai tomar ningunha iniciativa para intentar reintegrar dentro do BNG aos colectivos discrepantes que abandonaron a fronte nos últimos meses. "Deben ser eses colectivos os que decidan o que queren facer".

Tan contundente defensa de posicións tan dogmáticas non pode obviar que proseguir nesa encomiable coherencia leva aparellada inevitablemente a perda de apoio electoral e, polo tanto, a ter cada vez menos presenza nas institucións. 

 

Gráfico 1. Resultados electorais do BNG

O mellor resultado electoral do BNG prodúcese en 1997. O gráfico 1, mostra como nas eleccións autonómicas dese ano se obtivo o 25,11% do total de voto. Nas Municipais de 1999 obtívose o 18,54%, e nas Europeas do mesmo ano 21,98%. Nas Xerais do 2000, tamén un bo resultado, o 18,62%. Nas Autonómicas de 2001, o 22,97%. A partir de aí, todo costa abaixo, a pesar de que en 2005 se consigue entrar no goberno da Xunta cun resultado claramente inferior ao de catro anos antes, o 18,89%. É dicir, dende 1997, e van xa 15 anos, non se deixa de perder apoio electoral, en todas e cada unha das convocatorias electorais.

O posicionamento político do novo secretario xeral, deixa claro a qué aspira a UPG. Renunciando a ter responsabilidades institucionais -agás en Pontevedra con Lores- e sen ter que preocuparse polo votos, xa sen lastres internos, poderá, despois de vinte anos de perder o tempo tentando medrar en número de votos, volver a converterse ao cabo na verdadeira conciencia crítica deste país, sen veleidades cara á galería nin concesións ás políticas posibilistas.

Mágoa que ao final Aymerich, decidindo quedarse dentro do BNG, siga inventando siglas que só servirán para continuar perturbando no futuro o traballo da U.

sexta-feira, 25 de maio de 2012

Eu tamén quero que gañen os dous

Pregúntase Manolo Rivas hoxe en El País, moi ben como case sempre, si se pode ser do Celta e do Deportivo.

Discrepo unicamente no mapa do celtismo/deportivismo que pinta no seu artigo. Basicamente, porque aínda que nos últimos vinte anos o Deportivo, grazas a aqueles anos máxicos de Arsenio, e despois de Irureta, con Bebeto e Mauro Silva, incrementou moi notablemente a súa implantación como equipo de referencia para unha boa parte do país, o certo é que, dende sempre o equipo que realmente se identificaba con Galicia era o Celta.

Hai unha xeración, que viviu a súa infancia no tardofranquismo e no rural, para a que os xermolos da súa conciencia galeguista primeiro, nacionalista despois, foron o Celta e Os Tamara. Naquela época, Ferrol era celtista, o mesmo que Ourense, ou unha boa parte de Lugo, sobre todo Vilalba -si Rivas, en Vilalba o deportivismo é moda recente- ou Monforte. Certo que en Compostela a cousa estaba máis dividida, pero claramente a maioría era tamén celeste. Lugo capital non, Lugo sempre foi máis do Coruña. E Pontevedra, despois daqueles anos gloriosos do !hai que roelo!, tamén acabou sendo deportivista, aínda que eu diría que principalmente anticeltista.

Volvendo á pregunta que hoxe se fai o Rivas, lembro unha daquelas reunións de estudantes con inquedanzas políticas en Compostela, na que o que se consideraba líder ideolóxico do grupo, por suposto nacionalista, intervén nunha discusión futbolística que mantiñan outros dous rapaces. Como non podía ser doutra maneira, empeza por deixar claro que o fútbol non é máis que un instrumento do poder para manter adormecido ao persoal, o consabido opio do pobo, e que a el persoalmente non tiña ningún interese no asunto, pero que o que lle parecía máis de parvos era esa rivalidade futbolística entre persoas que compartindo ideas, ideoloxías e crenzas, só discrepaban na defensa do Deportivo ou do Celta. Que non entendía, dende unha conciencia nacionalista, que non se desexase que gañasen os dous. A resposta dun colega, celtista acérrimo, foi clara: si home si, eu tamén quero que gañen os dous, que gañe o Celta e que gañe o que xoga contra o Deportivo.

quinta-feira, 24 de maio de 2012

O ovo ou o foro

Leo en Praza Pública que a nova opción nacionalista que se está conformando (Máis Galiza, Acción Galega, Espazo Ecogaleguista), formula dentro das súas bases programáticas, como cuestión máis potente en materia económica, a reivindicación dun modelo fiscal semellante ao sistema foral vasco e navarro, e na mesma liña do concerto fiscal que reclama Cataluña.

É un asunto sobre o que escribimos reiteradamente aquí hai tempo: novo modelo de financiamento autonómico: máis insolidariedade; nacionalismo orientado, nacionalismo desorientado; referéndums, independencia e PIB; nacionalismos: dogmatismos, utopías, realidades. Así que hoxe analizaremos unicamente os aspectos económicos desta proposta, remitindo ao lector aos post citados si desexa coñecer a nosa valoración política máis global.

Como se sabe, no Estado Español coexisten dous modelos de financiamento autonómico. O réxime común e o réxime foral. No primeiro están todas as comunidades autónomas agás Euskadi e Navarra que están suxeitas ao segundo modelo.

As facendas forais recadan, nos territorios respectivos -no que segue referirémonos unicamente ao caso vasco, entendendo que o navarro é moi semellante-, a práctica totalidade dos tributos que conforman o sistema fiscal español e regulan os tributos directos. Deste xeito, a Axencia Tributaria española practicamente non recada ningún imposto en Euskadi. É a Axencia Foral a que xestiona os tributos.

Unha parte dos recursos que obtén a Axencia Foral entréganse á administración central mediante unha transferencia, denominada cupo. Este cupo calcúlase (ou debería calcularse) de xeito que cubra a parte dos custos que en función da súa renda lle corresponde sufragar a Euskadi daquelas competencias estatais non transferidas -asuntos exteriores ou defensa, por exemplo-.

O sistema foral en si mesmo comporta certas peculiaridades institucionais e competenciais pero non implica necesariamente ningún privilexio económico. De feito, si os principios xerais e os criterios de valoración contidos na Ley del Concierto se aplicasen de maneira razoable, o sistema de concerto debería ser case neutral, e non xeraría niveis de financiamento moi diferentes dos que obterían os territorios forais se estivesen integrados no réxime común.

Sen embargo, na práctica os resultados financeiros do réxime foral son moi favorables para Euskadi, por tres motivos fundamentais (véxase a intervención de Ángel de la Fuente no Parlamento de Catalunya o 7 de outubro de 2011):

1) O sistema exime á comunidade foral de contribuír ao sistema de nivelación interrexional. Esta exención reduce as achegas de Euskadi ás arcas estatais en 1.790 millóns de euros anuais.

2) A valoración das competencias estatais non transferidas a Euskadi está enormemente sesgada á baixa, o que supón unha redución adicional do cupo de 1.740 millóns de euros anuais.

3) O axuste técnico que se realiza para conseguir que cada administración se quede coa parte do IVA que en última instancia soportan os seus cidadáns (e non coa que se ingresa realmente no seu territorio, que pode ser moi distinta) favorece a Euskadi en 950 millóns de euros anuais por utilizar valores desfasados dos coeficientes que recollen o peso de Euskadi no consumo do conxunto do Estado.

A suma total ascendía en 2007 a case 4.500 millóns de euros que equivalen ao 6,9% do PIB vasco dese ano. Esta enorme rebaixa nas achegas dos territorios forais á caixa común do Estado explica por qué esas comunidades disfrutan dun financiamento por habitante superior nun 60% á media das comunidades do réxime común. Tamén explica por qué aínda tratándose das dúas comunidades con maior PIB per cápita do Estado, o seu saldo fiscal e nulo ou moi lixeiramente negativo. 



Gráfico 1. PIB per cápita 2011 (España = 100)

Efectivamente, o Gráfico 1 mostra como si en 2011 o PIB per cápita no conxunto de España é 100, en Euskadi é 134,5. Sen embargo, como se ve no Gráfico 2, con datos de 2007 -últimos dispoñibles-, a súa balanza fiscal é negativa só no -1,35%.

É por isto que Cataluña que ten un PIB per cápita de 117,9 (España = 100) e unha balanza fiscal negativa de -8,70%, reclama insistentemente un réxime de concerto.


Gráfico 2. Balanzas fiscais 2007 (saldo sobre PIB)


Por esta vía, como se demostrou coa reforma de 2009, na medida en que as comunidades máis ricas contribúan menos á caixa común do Estado, as prexudicadas serán as comunidades máis pobres.

Por iso dende Galicia, que ten un PIB per cápita de 90,7 (España = 100), e obtén unha balanza fiscal positiva do 8,19%, lonxe de reivindicar un réxime de concerto, deberíase propugnar a desaparición dos actuais réximes forais, ou cando menos unha aplicación máis equilibrada e equitativa dos mesmos. 

Porque nestes tempos que corren, semella máis importante o ovo que o foro.
 

terça-feira, 14 de fevereiro de 2012

O señorito da Reboraina seica sempre chama dúas veces

O culpable é Beiras. Ou máis propiamente, o seu afán de protagonismo. Ou, aínda peor, as súas ansias de poder. Esta é capacidade de análise que dende Galicia exportamos estes días á prensa madrileña e barcelonesa. Grande contribución á posta en valor político do país. 

Lendo esas análises, ninguén diría que existisen motivos políticos de calado que facían xa inviable a convivencia dentro dun único proxecto político. O problema redúcese á vinganza dun líder caído que se resiste a aceptar que o seu tempo xa pasou. E para sustentar este argumento caricaturízanse os principais fitos da vida política do personaxe, que coinciden, quéirase ou non, cos pulos máis significativos do nacionalismo galego dos últimos corenta anos. 

O nacionalismo neste país ten dous problemas. O primeiro, non ser quen de atopar un imprescindible relevo xeracional. Non deixa de ser sorprendente que o líder máis carismático, que o intelectual máis capaz, siga a ser o mesmo que hai catro décadas. Un home de 76 anos. 

O segundo, que as liortas partidistas, cando non persoais, nos leven a intentar destruír a quen, con erros e acertos, conseguiu construír, dende unha posición inicial marxinal, un proxecto político nacionalista crible e aceptado pola cidadanía. A quen fixo posible que un partido nacionalista chegase a gobernar Galicia, algo impensable hai só vinte anos. Para que ocupasen o poder algúns dos que agora se dedican a caricaturizar a historia. E que, de xeito inverosímil, dando mostras da nosa escasa capacidade de autocrítica, tratan de botarlle tamén a culpa de que se tivese perdido o goberno.

Nun país normal, este líder, ao que aquí se intenta defenestrar, estaría xa recoñecido como a figura histórica que ten sido e recollendo o agradecemento que a causa nacionalista lle debe. 

Non é así. Seguramente porque a pesar da idade segue a demostrar unha capacidade intelectual e política excepcional. Son os riscos de ser unha icona histórica e seguir en primeira liña.

domingo, 12 de fevereiro de 2012

Mans libres para a U

Estou lendo demasiados lamentos no twitter pola decisión de Encontro Irmandiño (EI) de abandonar o BNG. Máis que lamentos, ataques furibundos a Beiras.

Ataques centrados, sobre todo, en explicar a excisión unicamente en clave personalista, motivada polo innegable egocentrismo do líder, agochando ou esquecendo os verdadeiros motivos. É xa imposible manter a ficción de unidade nunha forza política na que conviven dúas tan diferentes concepcións de país e da maneira de desenvolver a acción política.

A segunda liña argumental denuncia a incoherencia que supón saírse dunha formación á que se pretendeu liderar hai só unha semana. Dende logo, está fóra de toda dúbida o triunfo democrático da UPG na última asemblea. Pero si realmente quixesen evitar a ruptura, deberían ter administrado mellor, tanto o propio desenvolvemento da asemblea -os contidos do documento político aprobado déixanlle poucas opcións aos perdedores-, como despois o triunfo conseguido. Semella que, tomando como referencia o histórico, non acreditaban nas posibilidades de que callase a escisión.

Non debería reaccionar así a xente da UPG. A saída de EI, despois de que xa anunciasen a súa saída Esquerda Nacionalista e tamén previsiblemente o Partido Nacionalista Galego, ademais do abandono a título individual de algúns destacados militantes coma Pérez Bouza, Teresa Táboas, Lidia Senra, Xavier Simón -alcalde de Arbo-, ou Pérez Lema, e si finalmente +Galiza tamén decide marchar, deixará por fin á UPG mans libres para facer a política que quere.

Á marxe de responsabilidades institucionais -agás en Pontevedra- e sen ter que preocuparse polo votos, xa sen lastres internos, poderá, despois de vinte anos de perder o tempo tentando medrar en número de votos, volver a converterse ao cabo na verdadeira conciencia crítica deste país, sen veleidades cara á galería nin concesións ás políticas posibilistas.

Mágoa que ao final Aymerich e +Galiza, decidindo quedarse dentro do BNG, sigan perturbando no futuro o traballo da U.

quarta-feira, 1 de fevereiro de 2012

Unha icona histórica en primeira liña

Non abondan os referentes históricos indiscutibles no nacionalismo galego. Pola súa capacidade intelectual e polo seu traballo político, hai dous que sobresaen moi por riba dos demais. Penso que se non admite discusión que Castelao é a figura máis senlleira do nacionalismo ata a metade do século XX, tampouco se debe poñer en dúbida que dende entón ata hoxe ese honor correspóndelle a Beiras. E se hoxe hai alguén que o dubide, a historia encargarase de confirmalo.

As iconas están ben cando non molestan. Para recibir homenaxes a maior gloria dos organizadores, ou para lembrar batallinhas do pasado nos medios. Incluso para teorizar escribindo artigos, canto máis en abstracto mellor. E si se presta a colaborar deixándose utilizar como figura carismática, mellor que mellor.

Pero claro, non é fácil ser figura histórica e seguir na primeira liña. ¿Imaxínanse a Raúl, aquel ex xogador do Madrid, que agora seica está estirando a súa carreira deportiva nun equipo alemán, xogando no Bernabeu e marcando o gol que elimine ao Madrid da Copa de Europa?, non dubiden de que os sinceros aplausos iniciais se tornarían rapidamente en asubíos aínda máis sinceros.

Dende esta lóxica é como se explica a reacción intempestiva que provocaron as intervencións de Beiras na Asamblea, cando por un momento a algúns -que vían fantasmas- lles parecía verosímil que puidese marcar o gol definitivo. Nos momentos decisivos non hai lugar para a nostalxia. O único que importa e gañar o partido.

Supoño que, aínda non sendo quen de marcar o gol do triunfo, sería para el intimamente reconfortante a homenaxe espontánea que ao final lle ofreceron boa parte dos mozos alí presentes. Si, eses que, segundo lin en algún twitter, seica lle aplaudían cando subiu ao atril só por beber auga. E é que, a pesar dos seus 75 anos, bebendo auga ao lado dun micrófono, agora que neses sitios non deixan fumar, tamén resulta difícil de superar.

terça-feira, 31 de janeiro de 2012

Pasou o que tiña que pasar

Non houbo empate técnico, mal que lle pese a Beiras. As cousas son como son. A asamblea gañouna a UPG. Gañaron os máis profesionais -no bo sentido-, os máis disciplinados, os máis cohesionados, os que saben deseñar estratexias para este tipo de cousas, os que levan toda a vida gañando asambleas.

E perdérona os menos dedicados, os que teñen menos control do aparato, os máis dispersos, os menos disciplinados, os que teñen máis discurso pero menos capacidade de mobilización, os que levan toda a vida perdendo asambleas.

Gañaron os especialistas en amarrar os partidos da casa, as disputas internas, pero que non son quen, e cada vez menos, de gañar ningún partido fóra. Como non podía ser doutra maneira, gañaron os que teñen os militantes.

Pero perderon os que teñen os votos, ou máis propiamente, os que teñen máis capacidade de captar votos.

Con todo, esta asamblea foi clarificadora. Puxo en evidencia, unha vez máis e debería ser a definitiva, as distancias ideolóxicas, de modelo de país, e de maneira de entender a acción política de uns e outros.

Os que gañaron queren máis esquerda, máis soberanismo, aínda renunciando, a curto e medio prazo, a influír nas institucións -agás en Pontevedra-. 

Os que perderon, xa o dixo Aymerich, queren ter poder, aínda renunciando, ou modulando, boa parte das esencias para adecuarse mellor á realidade sociolóxica, e ideolóxica, do país. 

¿E agora qué?. Semella que seguirá todo máis ou menos como estaba. Non vexo que os que perderon acaben de decidirse a dar ningún paso. Tamén o dixo Aymerich, se nos fosemos agora dentro de tres anos volveriamos a estar xuntos. E fóra, xa o dixemos aquí, fai frío.

Estando dentro e tendo a suficiente paciencia, quizás os que gañaron poidan ter o xesto de cambiar, de aquí aló, de candidato á presidencia da Xunta, para demostrar que non queren acaparalo todo, e de paso, deixar tranquilo a Jorquera onde estaba.

domingo, 29 de janeiro de 2012

Patria o muerte, venceremos

O Partido Comunista de Cuba (PCC) celebrou este fin de semana a súa primeira Conferencia Nacional coa presenza de Raúl Castro, presidente do país e primeiro secretario da organización.
 
Ás nove da mañá de onte, 28 de xaneiro, quedou inaugurada a reunión, na que os comunistas cubanos avaliaron a modificación nos métodos de traballo do partido así como a súa política de cadros con "énfase na promoción de mulleres, negros, mestizos e os mozos" a cargos políticos e estatais .
 
Un dos asuntos máis destacados aprobado nesta conferencia é a limitación a un máximo de dous períodos consecutivos de cinco anos a estadía en cargos políticos e estatais, tal e como propuxo Raúl Castro no VI Congreso do PCC, en abril de 2011.

A sesión de apertura correu a cargo do segundo secretario da organización, José Ramón Machado Ventura, que sinalou que esta reunión "non poderá abarcar todas as cuestións", e "vai concentrarse naqueles asuntos que son esenciais para o traballo diario da organización".

Un total de 811 delegados participaron na conferencia, realizada no Palacio das Convencións comunista da Habana e á que a prensa estranxeira acreditada na illa non tivo acceso.
 
Os delegados traballaron en catro comisións para examinar os métodos de traballo do partido, a súa labor política e ideolóxica, a política de cadros e relacións do PCC coa súa filial xuvenil e as restantes organizacións de masas do país.

A Conferencia Nacional do PCC suscitou moitas expectativas por mor da súa novidade, é a primeira na historia do partido, como pola posibilidade de que se tomen decisións tendentes ao relevo xeracional que Raúl Castro reclamou no Congreso de abril de 2011, cando foi elixido primeiro secretario do partido para substituír o seu irmán Fidel.

Sen embargo, o propio presidente cubano rebaixou o perfil da Conferencia ao sinalar recentemente que "o Congreso é o definitivo" e que "non hai que facerse tantas ilusións", só se van discutir "asuntos internos" da organización".

En varias ocasións nos últimos anos, Raúl Castro foi moi crítico do funcionamento do PCC pola súa implicación en funcións "que non lle corresponden" e pediulle que non interfira nas actividades do goberno, ao tempo que esixe un "cambio de mentalidade" para superar "dogmas e criterios obsoletos".

O presidente de Cuba, Raúl Castro, rexeitou hoxe o "modelo pluripartidista" na illa, no seu discurso de peche deste inédito conclave de dous días do Partido Comunista (PCC, único).

"Renunciar ao principio dun só partido sería o mesmo que legalizar ao partido ou os partidos do imperialismo (Estados Unidos) no chan patrio", dixo Raúl Castro, quen tamén é primeiro secretario do PCC.

"Defendemos o sistema de partido único fronte ao xogo da demagoxia e a mercantilización da política", engadiu o mandatario, quen comparou a illa con unha "praza sitiada" polos seus inimigos.

No faiado